<< Terug naar artikels
Schenking en successie
- 23 -
april
2015

Aandelen overlaten aan de echtgeno(o)t(e): wat kan en wat niet?



In het kader van de vermogensplanning kan het interessant zijn om aandelen over te dragen aan de echtgeno(o)t(e). Hierbij dienen evenwel bepaalde zaken indachtig te worden gebleven. Ten eerste, het huwelijksvermogensrecht heeft impact op wie de eigenaar(s) is van aandelen. Het is immers zo dat de aanduiding van de persoon in het aandelenregister slechts aangeeft wie het stemrecht kan uitoefenen. Het vermogensrechtelijk bezit van die aandelen wordt beïnvloed door het huwelijksstelsel waaronder men trouwde:

  • Scheiding van goederen: er is geen huwgemeenschap dus de persoon die het kapitaal stortte is eigenaar van de aandelen. Werd de overschrijving van de gemeenschappelijke rekening gedaan, dan zijn beide echtgenoten in onverdeedheid (elk voor de helft) eigenaar. Dezelfde regels zijn van toepassing voor wettelijk samenwonenden.
  • Wettelijk stelsel: enkel wat men voor het huwelijk reeds bezat, of goederen die men na het huwelijk verkrijgt door erfenis of schenking, is persoonlijk eigendom van één van de echtgenoten. Hetzelfde geldt voor aandelen die met eigen geld, dus geld die men reeds voor het huwelijk had of door schenking of erfenis heeft verkregen, werden gekocht.
  • Algehele gemeenschap: alle bezittingen van beide echtgenoten worden geacht gemeenschappelijk te zijn. Staat de naam van de ene echtgenoot in het aandelenregister, dan nog zijn beide echtgenoten samen eigenaar.

Zijn de echtgenoten dus onder het wettelijk stelsel getrouwd, of lieten ze na een huwelijkscontract op te stellen, dan zijn de aandelen verkregen na het huwelijk in beginsel dus gemeenschappelijk eigendom. Het tegendeel kan uiteraard worden bewezen.

Schenking van aandelen

De eigenaar van aandelen op naam kan deze niet door een handgift schenken. De schenking ervan dient dus voor de notaris te gebeuren. De volgende registratiebelasting zal betaald moeten worden:

  • 3% aan de Belgische notaris, waarna geen erfbelastingen meer verschuldigd zijn. Kunnen de aandelen gekwalificeerd worden als aandelen in het familiebedrijf, dan dienen geen registratiebelastingen te worden betaald maar wel erfbelasting indien men binnen de 7 jaar komt te overlijden, of;
  • 0% aan de Nederlandse notaris maar er zijn wel erfbelastingen verschuldigd indien de schenker binnen de 3 jaar komt te overlijden.

Maar een schenking tussen echtgenoten is steeds herroepbaar en geeft dus niet noodzakelijk de zekerheid die wordt gezocht.

Verkoop van aandelen

Hoewel hierop geen sanctie is voorzien, bestaat er een verbod op koop-verkoop tussen echtgenoten (art. 1595 BW).

Overdracht naar de huwgemeenschap

Een eenvoudigere oplossing is om de eigen aandelen over te brengen naar het (nieuw aangemaakt intern) gemeenschappelijk vermogen of naar het eigen vermogen van de andere echtgeno(o)t(e). Worden de aandelen in een gemeenschappelijk vermogen ingebracht, dan kan bovendien een keuzebeding worden opgenomen die de langstlevende echtgenoot toelaat om na het overlijden van de partner te kiezen hoeveel en welke goederen hij/zij uit de gemeenschap opneemt. Zonder dergelijk keuzebeding wordt het gemeenschappelijk vermogen immers gewoon in twee verdeeld. Kan de echtgenoot kiezen, dan kan de keuze fiscaal geoptimaliseerd worden (bv. hij/zij kiest best niet voor de gezinswoning omdat die reeds vrijgesteld is van erfbelasting).